Hasan Osman Sabır’dan Merkez Bankasına sert uyarı!

Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (KFMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Osman Sabır, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) döviz dönüşüm desteğinde yaptığı son düzenlemeye tepki gösterdi. Sabır, yeni uygulamanın fındık ihracatçılarının destekten yararlanma imkânını ciddi ölçüde daralttığını belirterek mevcut sistemin yeniden değerlendirilmesini istedi.

Fındık ihracatındaki son verileri de değerlendiren Sabır, 2026 yılı Eylül ayında görülen artışın güçlü bir talep göstergesi olmadığını, geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında ihracatta ciddi gerileme yaşandığını söyledi.

YÜZDE 3 DESTEK VAR AMA YARARLANMAK ZOR

İhracatçıların döviz dönüşüm desteği oranının yüzde 3 seviyesinde korunmasını ve emek yoğun sektörlere daha yüksek destek sağlanmasını beklediğini hatırlatan Sabır, yeni düzenlemenin beklentileri karşılamadığını ifade etti.

Destek oranının yüzde 3’te bırakıldığını ve 100 milyon liralık üst limit getirildiğini belirten Sabır, mevcut hesaplama yöntemi nedeniyle ihracatçıların bu limite ulaşmasının fiilen mümkün görünmediğini savundu.

Sabır, asıl sorunun üst limit değil, katma değer hesabının uygulanma biçimi olduğunu belirterek şöyle konuştu:

“Yeni sistemde işçilik maliyeti ve faaliyet kârı üzerinden hesaplanan tutar, destek primi olarak değil, firmanın destek kapsamında bozabileceği döviz miktarı olarak belirleniyor. Fındık sektörü yüksek hammadde maliyeti, düşük kâr marjı ve yoğun finansman ihtiyacıyla çalışan bir sektör.”

Yeni formülün özellikle ithal girdisi bulunmayan ve üretiminin büyük bölümünü ihraç eden fındık firmalarını dezavantajlı duruma düşürdüğünü ileri süren Sabır, katma değer hesabının döviz miktarını sınırlamak yerine destek priminin belirlenmesinde kullanılmasını önerdi.

FINDIK İHRACATI 25 YILLIK ORTALAMANIN YÜZDE 42 ALTINDA

Hasan Osman Sabır, Eylül 2026 ihracat verilerinin yalnızca bir önceki yılla karşılaştırılmasının yanıltıcı olabileceğini söyledi.

2026 yılı Eylül ayında Türkiye’den 18 bin 929 ton iç fındık ihraç edildiğini belirten Sabır, bu miktarın 2025 yılının aynı dönemindeki 13 bin 926 tona göre artış gösterdiğini hatırlattı.

Ancak 2025 yılında yaşanan don zararı, düşük rekolte ve yüksek fiyatların ihracatı olağan dışı seviyelere düşürdüğünü ifade etti.

Sabır’ın paylaştığı verilere göre Eylül ayı fındık ihracatındaki tablo şöyle:

2026 yılı Eylül ayı ihracatının 2024 yılının aynı ayına göre yaklaşık yüzde 23, son 25 yılın Eylül ortalamasına göre ise yüzde 42 daha düşük olduğuna dikkat çeken Sabır, Türk fındığına yönelik talepteki gerilemenin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.

ÜRETİCİYE DOĞRUDAN GELİR DESTEĞİ ÇAĞRISI

Fındık fiyatlarındaki düşüşü de değerlendiren KFMİB Başkanı, fiyat hareketlerinin ihracat talebindeki zayıflamayla bağlantılı olduğunu savundu.

Türk fındığının dünya pazarlarındaki liderliğinin korunması için üretici, sanayici ve ihracatçının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Sabır, mevcut politikaların değiştirilmesini istedi.

Sabır, “Üreticimizin emeğinin karşılığını alması, sanayicimizin üretimini sürdürebilmesi ve ihracatçımızın rekabet gücünü koruyabilmesi ortak hedefimizdir” dedi.

Piyasa koşulları nedeniyle zor durumda kalan üreticilere doğrudan gelir desteği verilmesi gerektiğini vurgulayan Sabır, Türkiye’nin dünyanın fındık stok ambarı olmaktan çıkarılarak yeniden uluslararası piyasada belirleyici konuma gelmesini istedi.