Heybeli Köylüden Cumhuriyet’e Şeker Hamlesi

Ankara Tren İstasyonu’na, sırtında bir heybe bulunan, beyaz ve seyrek sakallı, 70 yaşlarında Uşaklı bir köylü indi. Rastladığı ilk üniformalıya:

— Gazi Paşa’yı görmek istiyorum! dedi.

Adam demiryolcuydu, binayı gösterdi:

— Şu binaya gelirdi, herkesle konuşurdu ama şimdi Cumhurbaşkanı oldu, dedi.

— Gelir mi, konuşur mu, konuştururlar mı bilmem? diye ekledi.

Zorlukla Özel Kalem Müdürü Hayati Bey’in yanına girdi.

Neden geldiğini kısaca anlattı.

Gazi o gün gelecekti. Hayati Bey, bu kararlı köylüyü Gazi ile görüştürmeye karar verdi. Bir de kahve ikram etti. Gazi öğleden sonra geldi. Bekleyen çoktu.

Hayati Bey, hepsini atlatıp yaşlı köylüyü içeri soktu. Gazi, köylüyü ayakta karşıladı, oturttu.

— Buyur Nuri Efendi!

— Teşekkür ederim Gazi Paşam. Ben Uşak’ın Kalfa köyündenim. Babamdan helva ile haşhaş yağı imalathanesi kaldı. Askerliğimi İstanbul’da yaptım. Gözümü, kulağımı açtım. İstanbul’da çok şey öğrendim. Avrupa’dan mektup zarfı içinde pancar tohumu getirttim. Bu tohumları köyümdeki toprağa ektim. Pancar elde ettim. Pancarları rendeleyip kaynattım, pekmez yaptım. Şeker elde ettim. Onunla köpük helvası imal ettim. Pancardan şeker yapabileceğimize inandım. Mehmet Hacim Bey’in önderliğinde elli bir kişi birleşip “Terakki-yi Ziraat Anonim Şirketi”ni kurduk. 600.000 lira sermayemiz var. Paşam, bize el ver, şeker fabrikamızı kuralım! Köylü ister pancar yetiştirir, ister fabrikada çalışır. Karnı doyar, yüzü güler. Biz de belki biraz para ve sevap kazanırız. Uşak şenlenir. El verir misin?

Cumhurbaşkanı yerinden fırladı, Nuri Efendi’yi sevgi ve saygıyla kucakladı:

— Hepiniz var olun! Türkiye’yi bu azim, bu istek, bu şevk kurtaracak! Ben seni şimdi bir yaverle Başbakan’a göndereceğim. O da seni belki bir iki bakanla görüştürür. Hepsine bana anlattıklarını iyice anlat. Bir sorun olursa aldırma, bana gel. Kapım her zaman sana açık olacaktır.

Nuri Efendi’yi yanaklarından öptü.

Heybeli köylü, Türkiye’nin ilk şeker fabrikası kurucularından Nuri Şeker idi.